TẬP HUẤN, CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ VẬN HÀNH VÀ KHAI THÁC NỀN TẢNG PHÒNG THÍ NGHIỆM LƯỢNG TỬ ẢO VQ LAB: MỞ CÁNH CỬA CÔNG NGHỆ LƯỢNG TỬ CHO GIẢNG VIÊN VÀ SINH VIÊN

Chiều ngày 05/10/2026, tại phòng A101, Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng tổ chức buổi tập huấn, chuyển giao công nghệ vận hành và khai thác Nền tảng Phòng thí nghiệm lượng tử ảo (VQ Lab). Đây là bước đi cụ thể giúp giảng viên và sinh viên Nhà trường tiếp cận công nghệ lượng tử – một lĩnh vực công nghệ chiến lược của quốc gia.

VQ Lab là nền tảng mô phỏng thiết bị lượng tử ở mức phần cứng, được Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng trao tặng bản quyền truy cập cho Nhà trường. Hệ thống vận hành tại Trung tâm Dữ liệu của Sở, người dùng chỉ cần laptop và trình duyệt web là có thể thực hành. Hoạt động này nằm trong lộ trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Buổi tập huấn có sự tham dự của đại diện Phòng Quản lý Khoa học (Sở Khoa học và Công nghệ), các chuyên gia của Công ty Cổ phần Dữ liệu Lượng tử (DataQ), lãnh đạo Nhà trường cùng giảng viên, sinh viên các ngành liên quan. Chương trình được tổ chức theo hình thức “cầm tay chỉ việc”: mỗi người tham dự thực hành trực tiếp trên laptop cá nhân dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, xoay quanh bốn nội dung chính gồm quản trị hệ thống, thiết kế và mô phỏng thiết bị, quản lý lớp học số, khai thác giáo trình và bài lab mẫu.

Lợi ích cho sinh viên

Với VQ Lab, sinh viên có thể “làm thí nghiệm” lượng tử mà không cần đến những thiết bị vật lý đắt tiền. Các em được lựa chọn linh kiện, kéo – thả khối thiết bị từ thư viện 57 khối thuộc 9 họ, kết nối thành hệ thống hoàn chỉnh rồi chạy mô phỏng. Kết quả hiển thị ngay bằng các chỉ số kỹ thuật như tốc độ tạo khóa, tỷ lệ lỗi hay độ trung thực của cổng lượng tử, giúp kiến thức lý thuyết trở nên dễ hiểu và gần gũi hơn.

Sinh viên còn được rèn tư duy của người kỹ sư: cân đối chi phí linh kiện, tuân thủ ràng buộc kỹ thuật khi thiết kế. Sổ tay thí nghiệm có cơ chế lưu giữ dữ liệu giúp các em ghi chép kết quả minh bạch, phục vụ trực tiếp cho báo cáo nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, 15 bài lab thực hành được biên soạn song ngữ Việt – Anh cũng là cơ hội để nâng cao vốn tiếng Anh chuyên ngành.

Lợi ích cho giảng viên

Đối với giảng viên, VQ Lab là công cụ hữu ích để đổi mới phương pháp giảng dạy. Giảng viên có thể ra đề bài mở dưới dạng chỉ tiêu kỹ thuật, để sinh viên tự tìm ra nhiều phương án thiết kế khác nhau. Hệ thống chấm điểm tự động dựa trên mô phỏng vật lý giúp tiết kiệm đáng kể thời gian chấm bài. Đặc biệt, bảng phân tích các quy tắc thiết kế bị vi phạm cho phép giảng viên nhận ra những khái niệm mà sinh viên còn vướng mắc để kịp thời điều chỉnh bài giảng.

Bộ giáo trình, bài lab mẫu và đề cương chi tiết học phần đi kèm giúp giảng viên dễ dàng tích hợp nội dung thực hành vào chương trình đào tạo đại học và sau đại học, đồng thời mở rộng hướng nghiên cứu mới.

Định hướng tiếp theo

Sau buổi tập huấn, Trung tâm Thông tin – Thư viện sẽ cấp tài khoản cho giảng viên và sinh viên. Trong học kỳ I năm học 2026 – 2027, các Khoa sẽ từng bước đưa bài thực hành VQ Lab vào các học phần như Vật lý lượng tử, An toàn thông tin, Truyền thông số, Mạng máy tính, Quang tử và Thiết kế vi mạch.

Việc tiếp nhận và khai thác VQ Lab không chỉ giúp Nhà trường giảm áp lực đầu tư trang thiết bị, mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực công nghệ lõi, đáp ứng định hướng phát triển công nghệ chiến lược của thành phố Hải Phòng và cả nước.